84 Yaşında hayatını kaybeden Benjamin Franklin (1706-1790) adını tarihe yazdıran bir fizikçidir. Franklin yaşamı boyunca birçok alana ilgi duymuş yazarlık ve diplomatlık yapmıştır. En bilinen çalışması paratoner icadıdır. (Paratoner; havadaki elektrik yükünü toprağa aktaran bir araçtır.)

Ahlaki Mükemmellik Projesi

Benjamin Franklin kendi üzerinde birçok inceleme yapmıştı. Alışkanlıklarını değiştirmek ve daha güzel bir yaşam algısı ile yaşayabilmek için ‘Ahlaki Mükemmellik Projesini’ geliştirdi. Ahlak kavramlarını yeniden tanımlama ve değerlendirme adına yaptığı çalışmada erdemli insan olmayı hedefledi.

Peki nedir bu Ahlaki Mükemmellik Projesi? 

13 Maddeden oluşan bu proje; sessizlik, düzen, kararlılık, tutumluluk, çaba, içtenlik, adalet, ölçülülük, temizlik, dinginlik, çalışkanlık, samimiyet, alçak gönüllüğü içerir. Kavramların hepsini tek tek düşünüp üzerinde çalışmıştır. Zamanın hızında insanın ahlaki değerlerini yitirmeyip erdemli insan olma adına yaptığı bu çalışmada tarihe derin izler bıraktı. Örneğin; çaba kavramını ele alalım. Benjamin’e göre ‘çaba’ insanın hayatını dinamizme eden en önemli kavramlardan biridir. İnsan ne kadar yetenekli ve zeki olursa olsun çaba kavramının içini dolduracak eylemler gerçekleştirmiyorsa bu kişilik özellikleri fayda sağlamayacaktır.

Franklin: ‘‘Ahlaki değer yargılarınız değişebilir; ama önemli olan insan odaklı olmasıdır.’’ der. İyi insan olma yolunda yapmanız gereken şey düşünmek ve kendini sorgulamaktır. Yaşadığınız anların toplamını kantara yerleştirdiğinizde çıkan sonuç hep iyiye işaret etmelidir. Bu durum vicdanınızı rahatsız etmiyorsa doğru yoldasınız demektir.

Sanata, Edebiyata ve İnsana Dair Görüşmek Üzere…

İlknur ARTUĞ